Nemin (Nem ve Yağış) Yağışa Dönüşümü

Coğrafya TR 19 Mayıs 2020

Nem: Atmosfer içerisinde bulunan katı, sıvı, gaz halindeki suyun tamamına( hidrosfer=Su küre)  denir.

Nem İle İlgili Terimler

A)Mutlak Nem (var olan nem)

Mutlak Nem

Belli bir sıcaklıkta 1m³ hava içerisinde ölçümün yapıldığı anda var olan nem miktarıdır.

Nemin kaynağı; okyanuslar, denizler, bataklıklar, göller, akarsular (hidrosfer-suküre)

*Kutuptaki çöller soğuk, mutlak nem az buharlaşma az havada nem az.

Çöller çok sıcak mutlak ne çok az çünkü buharlaşacak nem kaynağı( göl deniz vb) yok

Su kaynağına yakınlık mutlak nem de çok önemlidir. Sıcaklık arttıkça mutlak nem artar fakat su kaynağına yakınsa daha fazla nem olur.

·        Higrometre, nem ölçer.

     ·        Buharlaşma miktarını ölçen alete evaporimetre denir

B)Maksimum Nem

Maximum Nem

Havanın belli bir sıcaklıkta taşıyabileceği maksimum nem miktarıdır. Sıcaklık arttıkça, havanın nem taşıma kapasitesi artar. Yani sıcaklıkla nem arasında D.O. vardır.

C)Bağıl Nem (nispi, Oransal Nem)

 

Bağıl Nem

Herhangi bir sıcaklıkta hava içinde bulunan nem miktarının aynı sıcaklıkta o havanın bulundurabileceği nem miktarına oranıdır.

Mutlak nemin max. Neme oranıdır.

Sıcaklık T.O.’ dır. Sıcaklık arttıkça bağıl nem azalır.

Şimdi Nem Kavramlarını Kitabınızdaki etkinlikten yola çıkıp somutlaştıralım.

Aşağıdaki benzetmeyi okuyarak soruları cevaplayalım.

Sınıfta 15 sıra var.

Her sıraya en fazla 2 kişinin oturacağını düşünürsek sınıfın maksimum öğrenci kapasitesi 30 olur. Eğer sınıfın maksimum öğrenci kapasitesini arttırmak istersek sınıfı genişletmemiz gerekir.  En çok 30 kişilik kapasitesi olan sınıfta diyelim ki bugün 24 öğrenci var.

O hâlde sınıfın doluluk oranı=(24.100)/30 = % 80’dir.

En fazla 30 kişi alabilecek olan sınıfa 33 öğrenci gelirse 3 öğrenci ayakta kalır

veya bunların dışarı çıkması gerekir.

Yani sınıfın doluluk oranı= (33.100)/30=% 100’ü geçerdi.

Bu örnek olayda anlatılanları nemle ilişkilendirelim.

Sınıfın en fazla 30 öğrenci alabilmesi: max nem

Sınıfın öğrenci kapasitesini arttırmak için genişletilmesi: sıcaklık

Sınıfta bugün var olan 24 öğrenci: mutlak nem

Sınıfın % 80’lik doluluk oranı:bağıl nem

30 kişilik sınıfa 33 öğrencinin gelmesi sonucu sınıfın doluluk oranının % 100'ün üzerine çıkması: yağış

Sınıftaki % 20’lik boş sıra: nem açığı

Yoğuşma Ürünleri

Bağıl nem %100 olduğunda atmosferdeki nem katı ve sıvı hale dönüşür.

Yağış olarak yeryüzüne düşer.

Yoğuşmanın ilk başlangıcı bulutlardır.

Hava Olayları

Bulutlar yüksekliğine göre 3’ e ayrılır:

Alçak bulutlar(Kümülüs):   

3000 m. Yükseklikte oluşur. Koyu, kalın ve siyah görünür.

Orta bulutlar(Stratüs):                  

3000-6000 arasında görülür. Küme küme görülür ve beyaz renklidir. Orta bulutların diğer adı, kümülüstür.

Yüksek bulutlar (Sirüs):                

6000 m üstünde görülür. Yükseklere çıkıldıkça nem iyice azaldığından tüy gibi görülür. Buz halindedir.

0°C altında havada olanlar

 Dolu   Kar

 0°C üstünde havada olanlar

Yağmur Bulut

 0°C altında yeryüzünde olanlar

 Kırağı Kırç

   0°C üstünde yeryüzünde olanlar

Çiğ

Sis

Sis Oluşumu

Sıcak ve soğuk karakterdeki hava akımlarının karşılaştığı yerde oluşur.

Bulutun yeryüzündeki halidir.

Yerdeki bulut kümsesine sis denir.

Yağış bırakan her bulut, nimbüs adını alır.

0°C’nin altında yeryüzünde yavaş yavaş soğursa kar, hızla yükselerek soğursa dolu oluşur. 0°C’nin üstünde havada yoğuşursa yağmur oluşur.

Atmosferdeki su buharının yoğunlaşarak sıvı ya da katı biçimde yeryüzüne düşmesine yağış denir.

 

Yağış Türleri

Yağış türleri:

Çiğ: Yerin soğuyan kısımlarında sıcaklığın 0 C nin üzerinde doyma noktasına ulaşması ile oluşan su damlacıklarıdır.

Özellikle bahar aylarında görülür.

Kırağı: Sıcaklığın 00 altında yeryüzünün soğuyan kısımlarında su damlacıkları şeklinde değil de çok ufak ince buz kristalleri şeklinde yoğunlaşmasıdır.

Kırç: Havanın yere değen alt kısmında sıcaklığın 0 C nin altına düşmesi ile oluşan ince buz kristalleri yığınıdır.

Buz kristalleri 2-3 cm iriliğinde iğneler veya dişler halindedir.

Yağmur: Havadaki nemin su damlacıkları şeklinde 0 C nin üzerinde yoğunlaşması ile oluşur.

Kar: Bulutu oluşturan küçük su taneciklerinin yükseklerde sıcaklığın 0 C nin altına düşmesi ile kristalleşmesi ve yoğunlaşmanın kristaller şeklinde gerçekleşmesidir.

Dolu: Bulutu oluşturan küçük su taneciklerinin yükseklerde sıcaklığın aniden 0 C nin altında donması ile meydana gelir.

HAVA KÜTLELERİ VE CEPHELERİ

Hava Kütlesi

Hava kütlesi, atmosferin sıcaklık ve nem bakımından benzer özellik gösterin geniş parçalarıdır. Örneğin Basra’dan gelen sıcak ve kuru hava kütlesi. Balkanlar’dan gelen soğuk ve yağışlı hava kütlesi gibi.

Eğer bir hava kütlesi;

Soğuk bir hava kütlesi ile karşılaşırsa

Soğuk bir bölgeden geçerse

Yükselmeye uğrar ise yoğunlaşır.

Eğer bir hava kütlesi;

Sıcak bir hava  ile karşılaşırsa

Sıcak bir bölgeden geçerse

Alçalmaya uğrarsa yoğunlaşmaz

YAĞIŞ OLUŞUMLARI

1)Konveksiyonel Yağış(Yükselim)

Konveksiyonel Yağışlar

Kara yüzeylerinin fazla ısındığı ilkbahar ve yaz aylarında ısınan hava yükselir, soğur ve yoğunlaşması ile yağış meydana gelir.

En fazla ekvatoral bölgede, orta kuşak karalarının iç kısımlarında İlkbahar ve Yaz aylarında görülür.

Ekvatoral bölgede ve Ülkemizde İç Anadolu bölgesinde İlkbahar ve Yaz başlarında öğleden sonra görülen kırk ikindi yağmurlarıdır.

2)Orografik (Yamaç) Yağışları

Orografik Yağışlar Yamaç Yağışları

Denizden gelen nemli hava dağa çarpar, yükselir, soğur, yoğuşur ve yağış olur. Muson yağışları örnektir.

Dünyada en fazla güneydoğu Asya, orta kuşakta karaların batı kıyıları

Ülkemizde de Toroslar, Karadeniz Dağlarında görülür.

3)Frontal (Cephe) Yağışları

Cephe Yağışları

Farklı karakterdeki iki hava kütlesi karşılaşır, sıcak hava soğuk havanın üzerinde ilerler, yükselir, soğur, yoğuşur ve yağış oluşur. Buna cephe yağışları denir.

En fazla 60° enlemleri çevresinde görülür. (Batı, Avrupa, Orta Avrupa ile okyanus ikliminde her mevsim görülür.) Ülkemizde Akdeniz İklim bölgelerinde kış aylarında görülür

Kışın yağışlı, yazın kurak olmasının nedeni; cephenin kışın kurulması yazın kurulmamasıdır.

Bunu Paylaşabilirsiniz.

Deprem Anında Zemin Sıvılaşması

Coğrafya TR 09 Haziran 2020

Mühendislik Hatalı Baraj Vajont Barajı

Coğrafya TR 19 Mayıs 2020

11.Sınıf Coğrafya Konuları

Coğrafya TR 18 Haziran 2020

Süper Hücre Nedir? Nasıl Oluşur?

Coğrafya TR 23 Haziran 2020

10.Sınıf Coğrafya Konuları

Coğrafya TR 19 Haziran 2020