Dış Kuvvetler - Rüzgar Aşınım ve Birikim Şekilleri

Coğrafya TR 20 Mayıs 2020

Enerjisini Güneş’ten alan, yeryüzünü aşındırma, taşıma, biriktirme yoluyla şekillendiren

kuvvetlere DIŞ KUVVETLER denir. Dış kuvvetler faaliyetlerini; aşındırma, taşıma ve biriktirme olmak üzere üç aşamada gerçekleştirir. Yıkıcı Kuvvetlerdir.

Dış Kuvvetler Aşınım ve Birikim Şekilleri

1)Rüzgarlar 

Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde etkilidir.
Rüzgar Aşınımı Nasıl Gerçekleşmektedir?

Rüzgar aşınım şekilleri
a)Mantar Kaya

Mantar kaya

Rüzgarların zeminden 1m kadar havaya kaldırdığı kum tanelerini kayaların alt kısımlarına çarptıarak aşındırmasıyla ortaya çıkan mantar görünümlü kayalardır. Nevşehir’de görülür. Aşınmayan kısımlar şapka görünümü alır.

b)Tafoni

Tafoni Rüzgar Aşındırma Şekli

Kayaçların sular tarafından çözünen kısımları rüzgar tarafından aşındırılır. Böylece kayaç içinde kavuklar meydana gelir.

c) Şahit Kaya

Şahit Kaya Rüzgar Aşındırma Şekli

 

Aşınıma karşı farklı dirençteki malzemelerden oluşan kayalarda, rüzgarın aşındırması yada mekanik çozülme sonucu gevşemiş malzemenin koparılması gibi sebeplerle oluşan yüksekliklerdir
d) Yardang

Yardang Rüzgar Aşındırma Şekli

Farklı dirence sahip yüzeylerde yumuşak ve dayanıksız kısımların aşınmasıyla oluşan girintili çıkıntılı bozuk kayalık yüzeylerdir.

Rüzgar birikim şekilleri

a)Barkan

Barkan Rüzgar Biriktirme Şekli Coğrafya TR

Rüzgarın biriktirmesi sonucu meydana gelen hilal biçimindeki şekillerdir.

b)Kumullar

Kumul Rüzgar Biriktirme Şekli

Kum tanelerinin oluşturdukları yığınlara kumul denir.

c) Lösler

Lös Rüzgar Biriktirme Şekli

Rüzgarın taşıdığı ince boyuttaki malzemeleri hızının azaldığı yerde biriktirmesiyle oluşan depolardır.

Not: Ülkemizde tafoni ve kumullar hariç diğer rüzgar şekillerine rastlanmaz. Çünkü rüzgârlar çok etkili değildir.

Türkiye'de Rüzgar Şekillendirmelerinin Etkili Olduğu Yerler Coğrafya TR

Ülkemizde rüzgârların etkili olduğu sahalar yukaridaki haritada gösterilmiştir.Aşağıda topluca rüzgar şekillendirmelerini görüyorsunuz.

Dış Kuvvet Şekilendirmeleri

Bunu Paylaşabilirsiniz.

Deprem Anında Zemin Sıvılaşması

Coğrafya TR 09 Haziran 2020

Mühendislik Hatalı Baraj Vajont Barajı

Coğrafya TR 19 Mayıs 2020

Süper Hücre Nedir? Nasıl Oluşur?

Coğrafya TR 23 Haziran 2020

11.Sınıf Coğrafya Konuları

Coğrafya TR 18 Haziran 2020

Solüsyon Madenciliği Tuz Üretimi

Coğrafya TR 04 Haziran 2020