Çevre Sorunlarının Önlenmesinde Geliştirilebilecek Stratejiler

Coğrafya TR 20 Ağustos 2018

Bütün canlıların uyum içerisinde yaşam sürdürdükleri alana natural etraf denir. Tabiattaki bütün canlılar etrafımızdaki başka varlıklarla uyum içersinde yaşamlarını devam ettirirler. Canlılar ile canlı varlıklar arasında canlılar ile cansız varlıklar arasında bir madde alış-verişi ilişkiı ve ahengi mevcuttur.
Örneğin,ormanlarda bütün bitki,hayvan ve mikroskobik canlılar uyum içersinde yaşar.Çevreyi meydana getiren canlı halkalardan birinin yok olması,başka canlıların olumsuz etkilenmesine namacıyla olur.(Besin zinciri)
Örneğin,ormanların yok olmasının etrafye detaylı etkisi vardır;
*Ormanda yaşam sürdüren canlı çeşitleri yok olur.
*Hava kirliliği artar.
*Yağışlar azalır.
*Erezyon artar.

İNSANLARIN ÇEVREYE ETKİLERİ
Kullandığımız yakıtlardan kül ve zehirli gaz gibi atıklar açığa çıkar. Baca ve egzozlardan çıkan zehirli gazların birleşmesi neticesi asit yağmurları oluşur.
Asit yağmurları ilişki ettiği bitki örtüsünün yok olmasına,insanlarda deri ve akciğer hastalıklarına namacıyla olur. Çevre kirliliğini azaltmak amacıyla yüksek kalorili,kül ve zehirli gaz çıkışı az olan yakıtlar kullanılmalıdır.(natural gaz,taş kömürü...)Deniz kazaları ile denize dökülen petrol,su üstüne yayılır. Su üstüne sunulan petrol kısa vakitde temizlenmediğinde suyun güneş ışığı ve hava ile ilişkiınin kesilmesine namacıyla olur. Bu hadise suda yaşam sürdüren canlıları olumsuz etkiler.
ATIK ÇEŞİTLERİ
Çevreye atılan ve natural dengeyi bozan zararlı maddelere atık denir.
Kağıt,bitki kalıntıları,sofra artığı,hayvan leşleri ve natural gübre gibi organik (canlı kökenli) atıklar mikroorganizmalar doğrulusunda parçalanarak tekrardan doğaya kazandırılır. Ancak bu atıklar,etrafye atıldığında mikropların üremesine de ideal bölge oluşur.
Cam şişe,teneke kutu,petrol,plastik,pet şişe,deterjan,tarım ilacı ve pil gibi maddeler doğada kalıcı kirliliğe namacıyla olur.
Kalıcı kirliliğe namacıyla olan atık maddelerin rasgele etrafye atılmaması ve endüstride tekrardan tüketimi sağlanmalıdır. Cam,kağıt,teneke,pil ve plastik endüstride tekrardan kullanılır.
KİRLİLİKTEN ETKİLENENLER
1-) SU
2-) HAVA
3-) TOPRAK
KİRLETEN KAYNAKLAR
*Zehirli Maddeler
*Radyoaktif Maddeler
*Petrol Ve Petrol Ürünleri
*Evsel Ve Kentsel Atıklar
*Endüstriyel Atıklar
*Gürültü
1-) SUYUN CANLILAR İÇİN ÖNEMİ
Canlıların yaşamlarını devam ettirebilmeleri amacıyla suya gereksinimleri vardır. Hücrenin büyük bir bölümü (2/3) sudan meydana gelmiştir. Hücrede meydana gelen biyokimyasal hadiseler amacıyla su gereklidir.
Ayrıca dünyanın ¾ ü suyla kaplıdır. Bu suların fakat %0,003 ü içilecek niteliktedir. İçilecek su kaynakları,yer yüzü suları/baraj,göl,gölet) ve yer altı suları (kaynar,artezyenler)dır.
SU KİRLİLİĞİNİN SEBEPLERİ
*Endüstriyel kuruluşlarca bırakılan artıklar(petrol,boya,deterjan,ağır metaller,kanalizasyon...)
*Tarımda sarfedilen zehirler ve çok sarfedilen gübreler
*Hayvansal ve evsel artıklar
*Sulara bırakılan kurşun,civa
*Lağımların sulara karışması
SU KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİ
*Arıtma tesisleri kurulmalı ve özenle işletilmeli
*Belirli yerlerde nüfus artışının önüne geçilmeli
*İnsanlar bilinçlendirilmeli
*Su kaynaklarının korunması amacıyla iyi politikalar geliştirilmeli,plan ve programlar yapılmalı
*Hava ve toprak kirliliğine sebep olan faktörler ortadan kaldırılmalıdır
2-) HAVANIN CANLILAR İÇİN ÖNEMİ
Hava,canlılar amacıyla vazgeçilmez bir gereksinimtır. Genellikle havada tespit edilen oksijen canlılarda yiyeceklerin yıkımında rol oynadığından çok mühimdir.
Havada tespit edilen gazların;
%78 i Azot
%21 i Oksijen
%1 i Diğer gazlardan oluşur.
HAVA KİRLİLİĞİ VE İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ
Hava kirliliğine sebep olan etkenler şunlardır;
*Sanayiden etrafye bırakılan gazlar
*Araçların egzosundan çıkan gazlar
*Fosil yakıtlardan (petrol,kömür vs.)çıkan gazlar
*Fosil yakıtların yanması neticesi meydana çıkan karbondioksit, azot oksitleri,kükürt oksitleri asit yağmurlarına namacıyla olur.
*Hava kirliliğinin zararları bitki,hayvan ve insanlara daha çokdır.
İnsanlarda hava kirliliği;
*Solunum yolu rahatsızlıkları
*Astım-bronşite
*Vücudun savunma mekanizmasının zayıflamasına namacıyla olur.
İLİMİZDE HAVA KİRLİLİĞİNİN DURUMU
Hava kirliliğinin en büyük sebeplerinden biri ucuz ama kalitesiz yakıt tüketimi. Ucuz yakıtların tüketimi en çok büyük şehirlerde bulunduğu amacıyla büyük şehirlerdeki hava kirliliği oranında yüksek oluyor. Ancak son senelerde bu şehirlerde natural gaza geçme çalışmaları başlatıldığı amacıyla bu oranda sevindirici bir azalma görmekteyiz.
HAVA KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİ İÇİN NELER YAPILABİLİR?
*Hava kirliliğinin en mühim namacıylalerinden olan fosil yakıtlar oldukça az kullanılmalı. Bunun yerine naturalgaz, güneş enerjisi, jeotermal enerji vb. enerjilerin tüketimi yaygınlaştırılmalıdır.
*Karayolu nakliyeciliği yerine trenyolu ve deniz nakliyeciliğina ağırlık verilmelidir.Büyük kentlerde toplu taşıma hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Böylece otomobil egzoslarının namacıyla oılduğu kirlilik azaltılabilir.
*Sanayi kuruluşlarının atıklarını havaya vermeleri önlenmelidir.
* Yeşil alanlar arttırılmalı, orman yangınları önlenmelidir.
* Ozon tabakasına zarar veren maddeler kullanılmalıdır.
TOPRAĞIN CANLILAR İÇİN ÖNEMİ
Yeryüzünün en üst tabakasını meydana getiren örtüye toprak denir. Toprak bütün canlıların gıda ve yaşam kaynağıdır. Bitkiler;insan ve hayvanların,toprakta bitkilerin gıda kaynağıdır. Çünkü bitkiler gereksinim duyduğu inorganik gıda ve suyu topraktan alırlar.
Toprağın canlılara sağladığı faydalardan biri de yer altı sularının süzülerek canlıların kullanabileceği duruma getirilmesidir.(natural arıtma)
TOPRAK KİRLİLİĞİ
Toprak kirliliğine namacıyla olan başlıca etmenler;
Ev, iş yeri ve hastahane atıkları,
Radyoaktif atıklar,
Hava kirliliği neticesi meydana gelen asit yağmurları,
Gereksiz yere ve aşırı miktarda suni gübre, tarım ilacı vb. kullanılması.
Tarımda lüzumsuz yere ya da aşırı hormon tüketimi
Suların kirlenmesi. Su kirliliği toprak kirliliğine namacıyla olurken, toprak kirliliği de bilhassa yer altı sularının kirlenmesine namacıyla olur.
TOPRAK KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİ İÇİN NELER YAPILABİLİR?
Toprak kirliliğinin önlenmesi amacıyla uygulanabilecek birtakım şeyler şunlardır;
*Verimli tarım topraklarında yerleşim ve endüstri alanları kurulmamalı yeşil alanlar arttırılmalıdır.
*Ev ve endüstri atıkları toprağa zarar vermeyecek şekilde toplanıp depolanmalı ve toplanmalıdır.
*Yapay gübre ve tarım ilaçlarının kullanılmasında hatalı uygulamalar önlenmelidir.
*Nükleer enerji tüketimi şuurlu şekilde yapılmalıdır.
SES KİRLİLİĞİ
Sanayileşme ve çağdaş teknolojinin gelişmesiyle meydana çıkan etraf sorunlarından biri de ses kirliliğidir. Gürültü de denilen ses kirliliği, istenmeyen ve dinleyene bir mana ifade etmeyen sesler ya da insanı rahatsız eden düzensiz ve yüksek seslerdir. Ses kirliliğinin yaratan mühim etmenler;
*Sanayileşme
*Plansız kentleşme
*Hızlı nüfus artışı
*Ekonomik yetersizlikler
*İnsanlara, gürültü ve gürültünün yaratacağı neticeleri konusu ile ilgili yeterli ve etkili eğitimin verilmemiş olmasıdır.
Ses kirliliği, insan üstünde çok mühim olumsuz etkiler yaratır. Bu etkisi alttaki gibi sıralayabiliriz.
SES KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİ İÇİN NELER YAPILABİLİR?
*Ses kirliliği alttaki uygulamalarla önlenebilir;
*Otomobil tüketimini azaltacak önlemler alınmalıdır.
*Ev ve iş bölgelerinde ses geçirmeyen camlar(ısıcam gibi) kullanılmalıdır.
*Eğlence yerleri vb. bölgelarda yüksek sesle müzik çalınması engellenmelidir.
*Gürültü yapan kuruluşlar şehirlerin dışında kurulmalıdır.

RADYASYON
Radyoaktif element denilen birtakım elementlerin atom çekirdeğinin kendi kendine parçalanarak etrafye yaydığı alfa, beta,ve gama ışınlarına radrasyon denir. Çevreye sunulan bu ışınlar, canlı hücreleri direkt olarak etkileyerek mutasyon denilen genlerdeki bozulmaya namacıyla olur. Çok yoğun olmayan radrasyon, canlının birtakım bilhassarinin değişmesine namacıyla olurken yoğun radrasyon, canlının ölümüne namacıyla olabilir. Örneğin; 1945’te Japonya’ya atılan atom bombasın, atıldıktan sonra 7 gün içersinde, bedenlarının tamamı 10 saniye radrasyon almış insanların %90’ı hiçbir yara ve yanık izi olmadan öldü. 26 Nisan 1986’da Çernobil’deki nükleer kazanın; ani ölümler, gebe kadınlarda düşük hadiseleri kan kanseri, sakat doğumlar gibi olumsuz etkisi oldu.
Bir etrafdeki belli bir dozun üstünde olan radrasyon, canlının beden hücrelerini etkileyerek doku ve organlarda bozulmalara ,anormalliklere, üreme hücrelerini etkileyerek doğacak yavrularda sakatlıklara namacıyla olur. Uzun vakit radrasyon etkisinde kalmanın yaratacağı neticeler alttaki gibi sıralanabilir;
RADRASYONUN ETKİLERİ
* Kanser oluşması
* Ömrün kısalması
*Katarakt oluşması,
RADRASYONUN ÖNLENMESİ İÇİN NELER YAPILABİLİR?
*Özel giysiler(kurşun önlük,özel maske)kullanılmalıdır.
* Radrasyon kaynağından uzak durulmalı, en kısa vakitde radrasyonlu bölge terk edilmelidir.
*Radrasyonlu cihazlarla oluşturulan tespit ve tedaviye sık sık başvurulmalıdır.

Bunu Paylaşabilirsiniz.

Zemin Sıvılaşması Deprem

Coğrafya TR 09 Haziran 2020

Mühendislik Hatalı Baraj Vajont Barajı

Coğrafya TR 19 Mayıs 2020

Süper Hücre Nedir? Nasıl Oluşur?

Coğrafya TR 23 Haziran 2020

Solüsyon Madenciliği Tuz Üretimi

Coğrafya TR 04 Haziran 2020

Havayı Kontrol Etme İsteği Bulut Tohumlama

Coğrafya TR 01 Haziran 2020